Skip to main content

Choroba nowotworowa oraz leczenie onkologiczne wpływają nie tylko na sam organizm, ale również na sposób odżywiania, apetyt, masę ciała i codzienne samopoczucie. Wielu pacjentów już na początku terapii zauważa osłabienie, spadek energii czy trudności z jedzeniem. Odpowiednio dobrana dieta może wspierać organizm podczas leczenia, poprawiać tolerancję terapii i pomagać utrzymać lepszą jakość życia.


Dlaczego żywienie w onkologii jest tak ważne?

Leczenie przeciwnowotworowe, takie jak chemioterapia, radioterapia czy leczenie operacyjne, zwiększa zapotrzebowanie organizmu na energię i składniki odżywcze. Jednocześnie często pojawiają się problemy utrudniające prawidłowe odżywianie, między innymi:


brak apetytu,

nudności i zaburzenia smaku,

  spadek masy ciała,

  trudności z trawieniem i wchłanianiem składników odżywczych,

  przewlekłe zmęczenie i osłabienie.


Nieprawidłowe odżywienie może wpływać na przebieg leczenia oraz regenerację organizmu. Dlatego dieta pacjenta onkologicznego powinna być zawsze dopasowana indywidualnie do stanu zdrowia, rodzaju terapii i aktualnych objawów.


Najważniejsze zasady żywienia podczas leczenia onkologicznego

W codziennej diecie warto zwrócić uwagę na kilka podstawowych elementów:


  regularne spożywanie małych posiłków,
  odpowiednią ilość białka i energii,
  właściwe nawodnienie organizmu,
  lekkostrawne metody przygotowywania potraw,
  ograniczenie żywności wysokoprzetworzonej.


Najczęściej zaleca się 4–5 niewielkich posiłków dziennie, a po zabiegach operacyjnych przewodu pokarmowego nawet więcej. Dobrze tolerowane są potrawy gotowane, duszone lub pieczone bez nadmiaru tłuszczu.


Białko – kluczowy składnik diety onkologicznej

Białko odgrywa bardzo ważną rolę w regeneracji organizmu i odbudowie tkanek. W czasie leczenia zapotrzebowanie na ten składnik zwykle wzrasta. Dobrym źródłem białka są:

  ryby,
  jaja,
  fermentowane produkty mleczne,
  tofu i produkty sojowe,
  nasiona roślin strączkowych,
  chude mięso.

W praktyce dietetycznej często obserwuje się, że odpowiednia ilość białka pomaga ograniczyć utratę masy mięśniowej i poprawić ogólną kondycję organizmu.


Znaczenie zdrowych tłuszczów

W diecie pacjentów onkologicznych szczególnie istotne są kwasy tłuszczowe omega-3, które mogą wspierać organizm w walce ze stanem zapalnym. Ich źródłem są między innymi:

  tłuste ryby morskie,
  siemię lniane,
  orzechy włoskie,
  oliwa z oliwek,
  olej lniany.

Warto natomiast ograniczać nadmierne spożycie tłuszczów trans oraz wysoko przetworzonej żywności.


Warzywa, owoce i antyoksydanty

Codzienna dieta powinna zawierać różnorodne warzywa i owoce, które dostarczają witamin, składników mineralnych i naturalnych przeciwutleniaczy. Szczególnie cenne są produkty bogate w polifenole i flawonoidy, obecne m.in. w:

  brokułach,
  pomidorach,
  jagodach i borówkach,
  zielonej herbacie,
  czosnku i cebuli.

Naturalna, odpowiednio zbilansowana dieta jest zwykle korzystniejsza niż samodzielna suplementacja dużymi dawkami preparatów witaminowych. 


CZEGO WARTO UNIKAĆ?

Podczas leczenia onkologicznego często rekomenduje się ograniczenie:

  alkoholu,
  produktów wysoko przetworzonych,
  nadmiaru cukru i słodyczy,
  żywności długo przechowywanej i mocno konserwowanej,
  grillowanych i mocno przypalonych potraw.

W niektórych przypadkach konieczne jest także unikanie grejpfrutów i soku grejpfrutowego ze względu na możliwe interakcje z lekami.



Literatura:

Grzymisławski M.: Dietetyka Kliniczna. Warszawa : PZWL Wydaw. Lek.; Wydaw. Nauk. PWN SA, 2025.

Caprara, G., Pallavi, R., Sanyal, S., & Pelicci, P. G. (2025). Dietary Restrictions and Cancer Prevention: State of the Art. Nutrients, 17(3), 503. 

Soares, C. H., Beuren, A. G., Friedrich, H. J., Gabrielli, C. P., Stefani, G. P., & Steemburgo, T. (2024). The Importance of Nutrition in Cancer Care: A Narrative Review. Current nutrition reports, 13(4), 950–965.